Regionalny Ośrodek Kultury (ROK) przy ul. Ogińskiego w Częstochowie jest obiektem wyjątkowym na mapie miasta. Nie tylko ze względu na funkcje, które spełnia w dziedzinie kultury na naszym terenie, ale także dlatego, że jest ostatnim regionalnym obiektem kultury w Częstochowie. Biblioteka, teatr, filharmonia czy muzeum – wszystkie te instytucje pozostają obecnie tylko w gestii miasta, podczas gdy na stronie internetowej ROK można przeczytać, że działalność Regionalnego Ośrodka Kultury w Częstochowie obejmuje swoim zasięgiem region częstochowski, w skład którego wchodzą powiaty: częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski, tarnogórski i zawierciański.
Właśnie w tym wyjątkowym miejscu 9 września miało miejsce... już drugie w tym roku spotkanie, którego przedmiotem był projekt powołania metropolii częstochowskiej. Zaproszeni na nie zostali parlamentarzyści z naszego regionu, samorządowcy, działacze społeczni i kulturalni, przedstawiciele stowarzyszeń i innych organizacji pozarządowych w tym Stowarzyszenia PROGRESJA.
Spotkanie rozpoczęło się od krótkiego sprawozdania z prac nad projektem ustawy o metropoliach, które przedstawiła posłanka Halina Rozpondek. Okazuje się, że nastąpiły znaczące zmiany w porównaniu z propozycjami, o których mówiono przed kilkoma miesiącami. Obszarem metropolitalnym mają być teraz ośrodki, które osiągają co najmniej 2 mln mieszkańców i odpowiednio wysoką gęstość zaludnienia. Przy takich założeniach tylko obszary aglomeracji katowickiej i warszawskiej są pewniakami w staraniach o status metropolii. W ich przypadku jedynym warunkiem będzie konieczność wyrażenia zgody na włączenie do metropolii przez wszystkie gminy w ich obrębie. Nowością natomiast w stosunku do pierwotnych propozycji ma być utworzenie poza metropoliami także aglomeracji. W ich przypadku znacznie obniżono wymagania co do ilości mieszkańców zamieszkujący dany obszar. Wystarczy, że populacja osiągnie tu 500 tys., by obszar mógł ubiegać się o miano aglomeracji. Co najmniej kilkanaście ośrodków w Polsce ma szansę na taki status.
Także w regionie częstochowskim trwają intensywne prace w celu powołania metropolii częstochowskiej. Pierwszoplanową rolę odgrywa tu KlubWójtów, Burmistrzów, Prezydentów i Starostów Regionu Częstochowskiego z Prezydentem Częstochowy Tadeuszem Wroną na czele. Pod porozumieniem w sprawie powołania Częstochowskiego Obszaru Metropolitalnego, obejmującego Częstochowę i otaczające ją gminy, podpisali się już prawie wszyscy wójtowie w powiatach częstochowskim, myszkowskim i kłobuckim. Co więcej podczas obrad Klubu zgromadzeni wójtowie, także Ci z odleglejszych gmin, często poza poparciem dla utworzenia metropolii częstochowskiej wyrażali także opinie o konieczności stworzenia własnego samorządu wojewódzkiego. Częstochowa wraz z trzema otaczającymi ją powiatami znacznie przekracza zakładane 500 tys. mieszkańców.
Prace nad projektem ustawy o metropoliach i aglomeracjach nadal trwają i ostateczny ich kształt jest obecnie nieznany. Wiadomo, że powołanie takich organizmów ma służyć poprawie między innymi obsługi komunikacji zbiorowej, edukacji, ochronie zdrowia, bezpieczeństwu, pomocy społecznej, promocji kulturalnej i gospodarczej, ochronie środowiska obszarów znajdujących się w ich obszarze. Mówi się także o przekazywaniu im pewnych środków finansowych z budżetu państwa i z Unii Europejskiej, dlatego wiele ośrodków stara się już teraz organizować i mobilizować, by być przygotowanym, gdy ustawa o metropoliach wejdzie w życie.
Jeśli chodzi o wnioski ze spotkania w tym symbolicznym miejscu, jakim jest Regionalny Ośrodek Kultury przy ul. Ogińskiego w Częstochowie, to na pewno jest ich kilka. Po pierwsze był to wspaniały dowód zgody, jaka w tej mierze panuje w Częstochowie. Nawet ci politycy i samorządowcy, którzy na co dzień nie darzą się sympatią, tym razem zgodnie wyrażali aprobatę dla projektu powołania metropolii czy aglomeracji, deklarowali współpracę oraz pomoc w osiągnięciu tego celu. Po drugie okazało się, że w naszym regionie istnieje olbrzymi potencjał, wielkie poparcie dla wspólnych projektów służących mieszkańcom regionu częstochowskiego. Tu wielką pracę w dojściu do porozumienia wykonano w KlubieWójtów, Burmistrzów, Prezydentów i Starostów Regionu Częstochowskiego, który staje się prawdziwym forum współpracy i realnym ośrodkiem działań o zasięgu regionalnym. Po trzecie wyrażono chęć powiększania obszaru aglomeracji częstochowskiej także o ziemie innych powiatów, mowa była o Lublińcu, Zawierciu, Radomsku i innych miastach związanych z ziemią częstochowską.
Zasadnym jest więc chyba zadanie sobie pytania, czy przypadkiem kroki podejmowane na rzecz aglomeracji okażą się w końcu działaniami w kierunku utworzenia tak oczekiwanego przez wszystkich województwa?